در سال آموزش و ترویج؛ نقش آموزش و ترویج کشاورزی در تابآوری و امنیت غذایی کشور در دوران پساجنگ
پوریا عطایی، عضو هیأت علمی بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویجی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس: ترویج کشاورزی، پلی میان علم و عمل کشاورزان برای ارتقای تابآوری و تحقق خودکفایی غذایی است.
مصاحبه با پوریا عطایی، عضو هیأت علمی بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویجی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس در نقش آموزش و ترویج کشاورزی در تابآوری و امنیت غذایی کشور در دوران پساجنگ
در چارچوب برنامههای هفته آموزش کشاورزی و به مناسبت روز «آموزش و تابآوری کشاورزی در پساجنگ» گفتوگویی داشتیم با پوریا عطایی، عضو هیأت علمی بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویجی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، تا درباره نقش آموزش و ترویج در امنیت غذایی و تابآوری نظامهای تولید بیشتر بدانیم.
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس؛ عطایی در ابتدا تأکید کرد که نقش ترویج و آموزش کشاورزی در تحقق امنیت غذایی یکی از محورهای اساسی در ادبیات توسعه پایدار و سیاستگذاری بخش کشاورزی است. به گفته وی، امنیت غذایی بهعنوان وضعیتی که در آن همه افراد در همه زمانها به غذای کافی، سالم و مغذی دسترسی فیزیکی و اقتصادی دارند، وابسته به کارایی نظامهای تولید، توزیع و مصرف است. در این میان، ترویج و آموزش کشاورزی بهعنوان پل ارتباطی میان دانش علمی و عمل کشاورزان، نقشی کلیدی در ارتقای بهرهوری، پایداری و تابآوری سیستمهای کشاورزی ایفا میکند.
وی افزود:
«ترویج کشاورزی با انتقال دانش، فناوری و نوآوریهای مناسب به بهرهبرداران، زمینه بهبود عملکرد تولیدی را فراهم میسازد. این فرآیند نهتنها شامل آموزشهای فنی مانند مدیریت بهینه نهادهها، استفاده از بذرهای اصلاحشده، کنترل آفات و بیماریها و بهکارگیری روشهای نوین آبیاری است، بلکه ابعاد مدیریتی، اقتصادی و اجتماعی را نیز در بر میگیرد.»
عطایی ادامه داد:
«کشاورزانی که از طریق نظامهای ترویجی آموزش دیدهاند، معمولاً توانایی بیشتری در تصمیمگیری آگاهانه، مدیریت ریسک و انطباق با تغییرات محیطی دارند. این امر بهطور مستقیم موجب افزایش تولید، کاهش ضایعات و در نهایت بهبود امنیت غذایی میشود.»
وی در ادامه با اشاره به اهمیت آموزش کشاورزی بهعنوان فرآیندی نظاممند و بلندمدت گفت:
«آموزشهای رسمی و غیررسمی، از مدارس کشاورزی گرفته تا دورههای مهارتی و کارگاههای آموزشی، نقش مهمی در توانمندسازی منابع انسانی بخش کشاورزی دارند. این آموزشها با تأکید بر مفاهیمی مانند کشاورزی پایدار، مدیریت منابع طبیعی، تغییرات اقلیمی و امنیت غذایی، زمینهساز شکلگیری نگرشهای جدید و رفتارهای مسئولانه در قبال تولید و مصرف غذا هستند.»
در بخش دیگری از گفتوگو، وی یکی از جنبههای مهم نقش ترویج و آموزش کشاورزی را افزایش تابآوری سیستمهای کشاورزی در برابر شوکها و بحرانها دانست و افزود:
«در جهانی که با چالشهایی مانند تغییرات اقلیمی، کمبود منابع آب، نوسانات بازار و بحرانهای سیاسی روبهروست، توانایی کشاورزان در سازگاری با این شرایط بسیار حیاتی است. برنامههای ترویجی با آموزش روشهای سازگار با اقلیم، تنوعبخشی به تولید و استفاده از فناوریهای کمنهاده و پایدار میتوانند به کاهش آسیبپذیری و حفظ سطح تولید کمک کنند.»
وی با اشاره به اهمیت دوران پساجنگ و شرایط بازسازی بخش کشاورزی اظهار داشت:
«در دورههای تنش یا پس از جنگ، بخش کشاورزی با چالشهای متعددی از آسیب زیرساختها تا اختلال در بازارها مواجه میشود. در چنین شرایطی، ترویج و آموزش کشاورزی نقشی حیاتی در احیا و بازسازی بخش ایفا میکنند.»
به گفته عطایی، در دوران پساجنگ برنامههای ترویجی باید بر انتقال سریع دانش و فناوریهای کمهزینه و قابل دسترس تمرکز کنند تا کشاورزان بتوانند با استفاده بهینه از منابع محدود و مدیریت بحران به چرخه تولید بازگردند. همچنین، ترویج مشارکتهای محلی و تقویت شبکههای اجتماعی کشاورزان میتواند به تبادل دانش و همبستگی اجتماعی در فرآیند بازسازی کمک کند.
وی افزود:
«در این شرایط، امنیت غذایی نهتنها یک موضوع اقتصادی بلکه یک مسئله راهبردی و امنیت ملی است. ترویج و آموزش کشاورزی میتواند ابزاری برای کاهش وابستگی به واردات و تقویت خودکفایی نسبی باشد. توسعه مهارتهای محلی، حمایت از تولیدکنندگان خرد و ترویج الگوهای تولید بومی از اقدامهای مؤثر در این زمینه هستند.»
در پایان، عطایی بر ضرورت طراحی و اجرای برنامههای جامع، مشارکتی و بومیسازیشده در حوزه آموزش و ترویج کشاورزی تأکید کرد و گفت:
«بهکارگیری رویکردهای نوین مانند آموزش مشارکتی، یادگیری مبتنی بر عمل و بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال میتواند کارایی برنامههای ترویجی را افزایش دهد. همچنین، هماهنگی میان نهادهای دولتی، بخش خصوصی، سازمانهای مردمنهاد و کشاورزان عامل مهمی در موفقیت این تلاشهاست.»
وی جمعبندی کرد:
«در مجموع، ترویج و آموزش کشاورزی بهعنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار بخش کشاورزی، با ارتقای دانش، مهارت و نگرش بهرهبرداران، به بهبود تولید، افزایش تابآوری و تحقق امنیت غذایی کمک میکند؛ نقشی که در شرایط بحرانی و پساجنگ، اهمیتی دوچندان مییابد.»
نظر شما :